Amnesty-brieven dwingen Russische autoriteiten tot actie
De Russische advocaat Rustam Matsev laat weten erg blij te zijn met de spoedactie die Amnesty voor hem voerde. Met de actie vroeg Amnesty activisten wereldwijd brieven te schrijven naar de Russische openbare aanklager om een onderzoek te vragen naar de intimidatie van Matsev.
Advocaat Rustam Matsev staat mensen bij die slachtoffer zijn geworden van foltering en mishandeling door de politie. In mei van dit jaar stond Matsev een cliënt bij die de politie beschuldigde van ontvoering, mishandeling en het fabriceren van een aanklacht. Matsev werd toen aangemaand zijn cliënten niet meer te laten ‘liegen’. Toen hij protesteerde tegen de aantijging werd hij met de dood bedreigd.
Recent ontving Amnesty goed nieuws over Matsev. Hij moest zich melden op het kantoor van de openbare aanklager. Op diens bureau zag Matsev een grote stapel brieven van mensen van over de hele wereld die hadden geschreven voor zijn zaak. De autoriteiten waren volgens Matsev geschrokken van zoveel steunbetuigingen.
Matsev werd ook gevraagd langs te gaan bij het onderzoeksbureau, waar een zelfde stapel brieven was bezorgd. Het ziet er naar uit dat de autoriteiten zich nu gedwongen voelen om te reageren op de klacht die Matsev indiende over zijn behandeling. Normaal gezien zijn openbare aanklagers in Rusland terughoudend in het starten van dergelijke onderzoeken, vooral als het gaat om mishandeling door de politie.
Talrijke rapporten wijzen er op dat het gebruik van foltering en geweld door de politie een wijdverspreid fenomeen is in Rusland en dat de daders zeer zelden verantwoordelijk worden gesteld. Nu de zaak van Rustam Matsev internationaal bekend is geworden, zien ze zich echter genoodzaakt om stappen te ondernemen. Amnesty International blijft de zaak volgen en zal verdere actie ondernemen als dit nodig blijkt.
Intimidatie, schering en inslag
Rusland kan een gevaarlijk land zijn. Macht, zowel in de publieke als private sfeer, en geweld gaan er vaak hand in hand. Activisten die machtsmisbruik en mensenrechtenschendingen willen aanklagen, lopen dan ook gevaar. Bedreigingen, intimidatie en ‘verdwijningen’ zijn schering en inslag.
Naast intimidatie en fysieke bedreigingen zijn er ook talrijke voorbeelden waarbij men activisten publiekelijk in diskrediet tracht te brengen.
De Noordelijke Kaukasus is één van de meest gevaarlijke regio’s in Rusland voor mensenrechtenactivisten, advocaten en journalisten. De regio wordt verscheurd door geweld en basisrechten worden continu geschonden. Zij die deze schendingen willen aankaarten, moeten vaak een hoge prijs betalen.
Amnesty International is dan ook bezorgd dat de Russische autoriteiten het nalaten om de veiligheid en vrijheid van meningsuiting van mensenrechtenactivisten, journalisten en advocaten te garanderen.
Straffeloosheid, corruptie en een gebrekkig rechtssysteem
De intimidaties, bedreigingen en geweldplegingen worden zelden onderzocht. De kans dat de daders ooit effectief berecht worden is nog kleiner. Door de wijdverspreide corruptie en de zwakke rechtstaat gaan mensenrechtenschenders vrijuit. Door deze straffeloosheid worden verdere mensenrechtenschendingen uiteraard verder in de hand gewerkt.
In de wet ontbreken de nodige voorzieningen om politie of ambtenaren aansprakelijk te stellen voor intimidatie en andere misdaden tegenover mensenrechtenactivisten. Ook de afwezigheid van een onafhankelijk rechtsorgaan en de corruptie onder rechters, aanklagers en de politie zorgen ervoor dat de wet niet altijd aan de kant van de mensenrechtenactivisten staat en verhinderen dat aanklachten voldoende worden onderzocht.
Het Kremlin beweert dat ze de rechtstaat wil respecteren en versterken. Maar dat zijn holle woorden wanneer het de mensen die strijden voor een goedwerkend rechtssysteem ondermijnt, bedreigd en vervolgt. Alleen wanneer kritische stemmen de bescherming krijgen waarop ze recht hebben, zal Rusland het maatschappelijk middenveld krijgen dat het nodig heeft. Tot dat gebeurt, vieren corruptie, machtsmisbruik en mensenrechtenschendingen nog steeds hoogtij.
Om gerechtigheid te realiseren moet er blijvende druk op de Russische overheden worden uitgeoefend om de huidige structuren te veranderen. Amnesty roept hen daarom op om de aanvallen op mensenrechtenactivisten onmiddellijk en onpartijdig te onderzoeken en de daders voor de rechtbank te brengen. Daarnaast dringt Amnesty erop aan dat de Russische overheden de vrijheid van meningsuiting en de veiligheid van mensenrechtenactivisten garanderen en zich weerhouden van het publiekelijk in diskrediet brengen van activisten.
> Meld je ook aan voor Amnesty's spoedacties en kom gemiddeld eens per maand in actie.
