Egypte moet vreedzame demonstranten beschermen tijdens herdenking 25 januari Revolutie

De Egyptische minister van Binnenlandse Zaken zei in een persconferentie op maandag 23 januari 2012 dat veiligheidstroepen noch aanwezig zullen zijn op en rond het Tahrirplein noch op andere locaties waar demonstraties zijn gepland om de '25 January Revolution' te herdenken. Sommige media meldden dat de veiligheidstroepen bereid zijn scherpe munitie te gebruiken indien openbare instellingen zouden worden aangevallen.

"In plaats van afwezig te zijn, zouden de veiligheidsdiensten hun verantwoordelijkheid moeten opnemen om ervoor te zorgen dat iedereen in alle veiligheid zijn recht op vrijheid van meningsuiting en samenscholing kan uitoefenen", zei Hassiba Hadj-Sahraoui, Amnesty International's adjunct-directeur voor het Midden-Oosten en Noord-Afrika. "In een gepolariseerde omgeving, waar demonstranten door sommige staatsmedia en de overheid worden afgeschilderd als onruststokers en er tegenbetogingen zijn gepland, kan de positie van de autoriteiten er toe leiden dat ze hun verplichtingen niet nakomen."

De minister van Binnenlandse Zaken waarschuwde dat mensen vermomd als politieagenten en soldaten protesten kunnen bijwonen om zo confrontaties tussen demonstranten en veiligheidstroepen uit te lokken. Hij zweeg over wat de autoriteiten van plan zijn om demonstranten te beschermen en confrontaties te voorkomen.

"Waarschuwen dat er een risico bestaat dat bedriegers vermomd als politieagenten of soldaten gaan optreden en onrust stoken, en geen actie ondernemen om die dreiging het hoofd te bieden is onaanvaardbaar. Dergelijk gedrag zal het geloof in het Ministerie van Binnenlandse zaken niet herstellen en werpt een schaduw op de nieuwe ethische code".

Buitensporig geweld door veiligheidstroepen

Een jaar nadat de Opperste Militaire Raad aan de macht kwam, heeft de Raad de regels inzake het gebruik van geweld door veiligheidstroepen nog steeds niet openbaar gemaakt, ondanks herhaalde verzoeken van Amnesty International en andere organisaties.

"In plaats van veiligheidstroepen te laten stoppen met het gebruik van buitensporig geweld, blijft de Raad hun daden prijzen en blijft ze demonstranten beschuldigen van 'samenzwering tegen de stabiliteit in Egypte'." 

"Demonstranten zullen ook eer willen betonen aan de slachtoffers die gevallen zijn tijdens de protesten. Het geweld van vorig jaar mag niet herhaald worden. Demonstranten moeten in alle veiligheid hun recht om vreedzaam te protesteren kunnen uitoefenen."

Sinds de 25 Januari Revolutie worden veiligheidstroepen, waaronder soldaten, militaire politie en de Central Security Forces, routinematig ingezet om demonstraties te onderdrukken.

Zij gebruikten traangas, wapenstokken, rubberen kogels en scherpe munitie om demonstranten uit mekaar te drijven. Ze gebruikten ook voertuigen om in de menigte te rijden om zo de menigte uit mekaar te drijven.

De aankondiging dat de noodtoestand, die reeds dertig jaar van kracht is, vandaag zou worden opgeheven, zal waarschijnlijk niet veel aan de situatie op de grond veranderen. De noodwetgeving blijft immers van toepassing in gevallen van 'banditisme', een vage overtreding die vaak wordt gebruikt om demonstraties af te breken.

Doden en gewonden

Ondanks de herhaalde toezeggingen van de Opperste Militaire Raad om demonstranten te beschermen, zijn er minstens 90 personen gedood en werden er duizenden verwond tidens het geweldadig neerslaan van protesten door veiligheidstroepen.

Midden december gebruikten veiligheidstroepen buitensporig geweld om een sit in uit elkaar te drijven. 17 personen werden gedood, het merendeel door geweerschoten.

In november gebruikten veiligheidstroepen traangas en scherpe munitie tijdens gevechten in de buurt van het Ministerie van Buitenlandse Zaken. Meer dan vijftig personen werden gedood en meer dan 3000 mensen geraakten gewond.

In oktober vielen de veiligheidstroepen activisten aan die tegen religieuze discriminatie protesteerden rond het  staatstelevisiegebouw in Maspero. 28 mensen werden gedood, velen van hen werden verpletterd door gepantsterde voertuigen die emt hoge snelheid inreden op de menigte.

Vrouwelijke demonstranten worden geïntimiteerd, lastig gevallen en bedreigd met seksueel geweld. Beeldmateriaal van vrouwen die werden mishandeld door veiligheidstroepen veroorzaakte wereldwijd verontwaardiging en leidde tot meer protesten van vrouwengroepen in Egypte.

In maart rapporteerde Amnesty over gedwongen maagdelijkheidtests die door het leger werden uitgevoerd op vrouwelijke demonstranten. In december oordeelde een administratieve rechtbank dat deze praktijk illegaal is en onmiddellijk moet gestopt worden.

Het geweld heeft een zware tol op het leven van de gewone Egyptenaren. Slechts drie militaire officieren zijn tot nu toe belast met doodslag en voor het gerecht gebracht in relatie tot het doden van 14 demonstranten in Maspero in oktober.