Focus Jayyus: Hoe de muur het levensonderhoud van een heel dorp bedreigt

Jayyus en de Muur

Het Palestijnse dorp Jayyus op de Westelijke Jordaanoever is één van de vele dorpen die rechtstreeks getroffen worden door de bouw van de Israëlische muur. De 3.500 inwoners van het dorp zijn voor hun inkomen en levensonderhoud bijna volledig afhankelijk van landbouw. In 2003 begon de Israëlische overheid met de bouw van een systeem van muren en hekken. 86% van deze zogenaamde 'veiligheidsmuur' overschrijdt de internationaal erkende grens van de bezette gebieden. In 2004 verklaarde het Internationaal Gerechtshof dat die delen van de muur illegaal zijn. Naast het feit dat de muur in strijd is met het humanitair en internationaal recht, betekent de bouw ervan voor de meeste Palestijnen op de eerste plaats een aanslag op hun levensonderhoud. De muur isoleert veel Palestijns grondgebied en verhindert onder andere boeren om hun eigen landbouwgronden te bereiken.

Sinds de bouw van de muur in 2003 kunnen de 3.500 inwoners van het Palestijnse dorp Jayyus niet meer bij twee derde van hun velden en olijfboomgaarden, die aan de andere kant van de muur (of rond Jayyus: het hek) liggen. De muur maakt een diepe kronkel in Palestijns gebied om de illegale nederzetting Zufin bij Israël in te lijven. De muur zorgt er ook voor dat Jayyus afgesneden blijft van stukken land en waterbronnen. De nederzetting Zufin gebruikt ze nu. De nederzetting werd in 1989 gebouwd op grond van boeren uit Jayyus.

Vergunningen

De bewegingsvrijheid van de boeren om hun velden te bewerken en te oogsten, werd hierdoor ernstig beperkt. Aanvankelijk verleenden de Israëlische autoriteiten vergunningen aan de meeste inwoners van het dorp om op bepaalde tijdstippen door het hek naar hun gronden te gaan, maar dit via een toegang die ver van hun dorp afligt. In juni 2007 hernieuwde het leger de vergunningen van een groot aantal boeren niet. Sindsdien gebeurt dit steeds vaker: meer dan 100 landeigenaars hebben niet langer toegang tot hun eigen landbouwgrond. In 2010 hadden nog slechts 100 mensen uit het dorp toegang tot hun velden aan de andere zijde van het hek.

In 2008 verklaarde de burgemeester van Jayyus aan UN OCHA dat 350 gezinnen zonder vergunning zaten en dat 70% van de dorpelingen werkloos is. Hoewel de meeste van deze boeren in het verleden wel een vergunning kregen, motiveert het leger de weigering met stellingen als 'de boer in kwestie heeft geen connectie met het land' of 'de boer heeft te weinig land in zijn bezit om recht te hebben op een vergunning'. Volgens een schatting van OCHA heeft slechts 18 tot 20 percent van de boeren van Jayyus nog toegang tot het eigen landbouwgebied. Zeker in oktober en november, de belangrijkste periode voor de oogst van onder andere olijven, betekent het vergunningensysteem een aanslag op het levensonderhoud van de dorpelingen van Jayyus.

Maar ook boeren mét vergunning ondervinden dagelijks moeilijkheden door de vele beperkingen die het Israëlisch leger oplegt. Ook zij kunnen grond niet naar behoren bewerken. De toegangspoorten worden slechts op drie tijdstippen per dag geopend. Naast de lange reis veroorzaakt dat ook een lange wachttijd voor de boeren. Bovendien wordt er vaak slechts aan één familielid een vergunning toegekend, een praktijk die het onmogelijk maakt productief werk te verrichten.

Nieuwe route van de Muur

In augustus 2008 deelde het Israëlische leger mee dat de route van de muur nabij Jayyus aangepast zou worden. Maar slechts één zesde van de landbouwgronden van het dorp zou hierbij opnieuw toegankelijk worden. De inwoners van Jayyus stapten dan ook naar het Israëlische Hooggerechtshof, samen met de 'Association for Civil Rights in Israel' (ACRI). Ze eisen dat al hun landbouwgronden vrij toegankelijk zijn. Het Hooggerechtshof ging niet in op de aanvraag en in mei 2009 werd de route van de muur nabij Jayyus veranderd zoals gepland.

De toegangspoort aan het zuiden van Jayyus werd daarbij ontmanteld, waardoor de boeren vanaf nu nog verder moeten lopen. Het goede nieuws is wel dat 250 hectare landbouwgrond terug vrijgekomen is. Een aantal boeren kan nu opnieuw zonder vergunning naar hun velden. 311 families, de helft van de boeren, blijven afgesloten van hun landbouwgronden. Dit is goed voor nog twee derde van de  gronden, 600 hectare. Tijdens het aanleggen van de nieuwe route van de muur werden, net als bij de eerste aanleg in 2003, ook heel wat olijf- en citroenbomen vernietigd. Bij de bouw van de muur/het hek rond Jayyus ontwortelde het Israëlische leger zo'n 4000 bomen van Palestijnen en ging het met de bulldozer over 50 hectare landbouwgrond.

Waterbronnen

De muur/het hek in de omgeving van het dorp sluit de bewoners niet enkel af van hun landbouwgrond, maar ook van zes waterbronnen die gebruikt werden voor de irrigatie van gewassen. Dat had een drastische impact op het leven van de dorpelingen. De waterconsumptie in het dorp zakte naar slechts 23 liter per persoon per dag, ver onder het minimum niveau dat wordt aanbevolen door de Wereldgezondheidsorganisatie en minder dan een tiende van de gemiddelde dagelijkse consumptie van Israëli's. Lees hierover meer in de nieuwsbrief van februari-maart 2010: Hoe Israël de Palestijnse waterkraan dichtdraait.

Vaak hebben de dorpelingen dagen na elkaar helemaal geen toegang tot water. Voor de constructie van de muur stond Jayyus bekend als de 'graanschuur' van de regio. Dankzij de overvloedige aanwezigheid van water behoorde het land rond Jayyus tot het meest vruchtbare van de hele Westelijke Jordaanoever. Het dorp produceerde elk jaar ongeveer 9 miljoen kilo fruit en 7 miljoen kilo groenten, waarvan een groot deel bestemd was voor export naar Israël en de Arabische wereld. Vandaag is het productieniveau gedaald tot slechts een fractie daarvan en zijn de meeste families afhankelijk van, onder andere Europese, humanitaire hulp.

De vraag is hoelang Israël nog onder het mom van veiligheid Palestijnse dorpen kan isoleren van hun landbouwgrond, in naam van de veiligheid en exclusieve ontwikkeling van illegale nederzettingen in bezet gebied?

Verdere lectuur: UN OCHA - The humanitarian impact of the barrier. Four years after the advisory opinion of the International Court of Justice on the barrier. 2008.

VOER ACTIE VOOR JAYYUS

Om de bewoners van het dorp Jayyus te steunen in hun strijd tegen de muur zet Amnesty International een fotopetitie en bijbehorende actie op poten. Stuur ons een foto door waarop u duwt tegen een muur en wij posten uw foto's op http://supportjayyus.blogspot.com.

Met deze actie wilt Amnesty International druk uitoefenen op de Israëlische autoriteiten, solidariteit betuigen aan de bewoners van Jayyus en het brede publiek sensibiliseren.

De actie loopt af op 29 november 2012, de internationale dag van solidariteit met het Palestijnse volk. Na afloop zal Amnesty International de petitie overmaken aan de Israëlische autoriteiten en zullen we als teken van solidariteit de fotopetitie in collagevorm aan de bewoners van Jayyus overhandigen.

Help ons om zoveel mogelijk foto's te verzamelen! Surf naar http://supportjayyus.blogspot.com