Israel en Hamas hebben nog maand voor geloofwaardig onderzoek naar oorlogsmidaden
Minder dan een maand de tijd hebben Israël en Hamas nog om enige vooruitgang te boeken in onderzoeken naar oorlogsmisdaden tijdens het conflict in Gaza, ondertussen een jaar geleden. Amnesty International port beide partijen aan in het vooruitzicht van een VN-deadline in februari.
De deadline legde de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties vast op 2 februari 2010. Tot die dag hebben beide partijen nog de tijd hun bereidheid en vermogen tot onderzoek te tonen, gevoerd volgens internationale standaarden. Zowel vermeende oorlogsmisdaden als misdaden tegen de menselijkheid tijdens het 22-dagen durend conflict, stopgezet op 18 januari 2009, moeten in die onderzoeken aan bod komen.
"De klokt tikt. Als beide partijen geen tastbaar bewijs kunnen leveren dat ze inspanningen leveren, is de internationale gemeenschap genoodzaakt maatregelen te nemen die de daders ter verantwoording roepen en de slachtoffers volledig schadeloos stellen", verduidelijkt Malcolm Smart, Amnesty’s Midden-Oosten en Afrika-verantwoordelijke.
Mochten de onderzoeken niet voldoen aan de vereiste standaarden, moet de internationale gemeenschap de daders van misdrijven berechten, onder andere via de Veiligheidsraad die zaken kan doorverwijzen naar het Internationaal Strafhof. Toch verkiest Amnesty International dat Israël en Hamas zelf hun verplichtingen rond vervolging van daders nakomen, boven een doorverwijzing naar het strafhof.
De Verenigde Staten en Europa, die Israël eerder beschermen, en de Arabische regeringen, die invloed hebben op Hamas, moeten beide partijen aansporen hun verplichtingen na te komen. Tezelfdertijd is een waarschuwing dat de internationale gemeenschap zal optreden wanneer Israël en Hamas hun verplichtingen blijven ontlopen, aan de orde.
Amnesty stuurde de Israëlische autoriteiten en Hamas een document met daarin de criteria voor gedegen en onafhankelijk binnenlands onderzoek, conform internationale standaarden. Dat document baseert zich op het Goldstone-rapport, uitgevoerd in opdracht van de VN. Goldstone’s rapport handelt over het conflict in 2009 en legt oorlogsmisdaden en andere serieuze geweldplegingen bloot, waaronder mogelijke misdaden tegen de menselijkheid.
Elk onderzoek uitgevoerd door Israël en Hamas moet aan die criteria worden afgetoetst. Aanvullend hierop moet men controleren of het onderzoeksorgaan neutraal, competent en onafhankelijk werkt en over alle relevante informatiebronnen beschikt, vindt Amnesty International.
De VN-onderzoekscommissie, voorgezeten door rechter Goldstone, stootte op bewijs dat beide kampen zich bezondigden aan oorlogsmisdaden en andere ernstige internationale rechtsschendingen. Tot nu toe toonde echter noch Hamas, noch de Israëli’s zich bereid tot een geloofwaardig onderzoek.
"De enige onderzoeken rond het geweld van een jaar geleden kwamen er op aansturing van het Israëlische leger, en handelden over eigen manschappen. Jammer genoeg kwamen deze niet tegemoet aan de internationale standaarden, opgesteld door de Algemene vergadering, en werden ze bovendien uitgevoerd achter gesloten deuren", betreurt Smart.
Onder de honderden doden in Gaza die Israël maakte met willekeurige aanvallen waren meer dan 300 kinderen. Aan Israëlische kant telde men drie burgerdoden bij internationaalrechtelijk onwettige raketaanvallen, afgevuurd door gewapende Palestijnse groepen, waaronder Hamas.
Israëlische onderzoeken kwamen niet tegemoet aan veel - eerder vermelde - essentiële onderzoeksstandaarden. De verantwoordelijken voor de gevoerde onderzoekers, legerofficieren, vormden immers zelf het voornaamste onderzoeksobject. Bovendien was het onderzoeksproces ondoorzichtig. Het is vooralsnog onduidelijk welke zaken al geopend werden en welke afgerond, en op basis van welke evaluaties. Vervolgingen voor schendingen van internationale rechtsregels kwamen er niet. Het enige teken van resultaat is de verklaring van het Israëlische leger dat "de meeste beschuldigingen van serieuze internationale rechtsschendingen ongegrond zijn". Andere voorvallen zijn volgens het leger te wijten aan operationele fouten.
Hamas, op haar beurt, toonde voorlopig nog geen serieuze intentie om een onderzoek te starten. De officieuze Hamas bewindvoerders stelden een eind aan de lancering van willekeurige raketaanvallen op burgerdoelen in Zuid-Israël, zij het slechts als een tijdelijk maatregel en zonder die praktijk te erkennen als een oorlogsmisdaad.
Meer informatie
