Israëlische respons op VN onderzoek ontoereikend

In de update, die Israël recent aan VN secretaris-generaal Ban Ki Moon overmaakte, ontbreken er geloofwaardige antwoorden op cruciale vragen over de Israëlische aanvallen. Tijdens het offensief werden honderden burgers gedood. Duizenden anderen werden dakloos.

Malcolm Smart, de directeur van het Midden Oosten en Noord-Afrika programma van Amnesty International, verklaarde dat "het onderzoek dat Israël uitvoert niet voldoet aan de internationale standaarden van onafhankelijkheid, onpartijdigheid, transparantie, snelheid en effectiviteit."

"Het onderzoek wordt uitgevoerd door het Israëlische leger zelf. Dit kan nooit volstaan om de waarheid te achterhalen en de rechten van de slachtoffers te doen gelden."

Ongeloofwaardig onderzoek

Op 29 januari publiceerde Israël de 46 pagina's tellende update over de stand van zaken van het eigen onderzoek. In het document staat dat Israël het onderzoek opende naar 150 incidenten, die plaatsvonden tijdens de operatie "Cast Lead", waarbij er sprake zou zijn van schendingen van het oorlogsrecht. Als gevolg van de operatie werden ongeveer 1400 Palestijnen en 13 Israëli's gedood.

De Israëlische autoriteiten geven weinig of geen details vrij. Ze slagen er niet in om op een geloofwaardige manier verantwoording af te leggen voor het gebruik van witte fosfor in dichtbevolkte gebieden. Israël voerde ook geen adequaat onderzoek uit naar de aanvallen op de VN faciliteiten en Palestijnse burgerdoelwitten.

Dergelijke incidenten werden tijdens het conflict gemeld aan de VN, Amnesty International en andere mensenrechten- en mediaorganisaties.

"Tijdens de operatie 'Cast Lead' kwamen er talloze geloofwaardige beschuldigingen aan de oppervlakte over schendingen van het internationaal humanitair recht door de Israëlische strijdkrachten. Deze schendingen zouden hebben geresulteerd in de dood van honderden burgers, het gebruik van burgers als menselijk schild, de vernietiging en beschadiging van de burgerlijke infrastructuur en van duizenden woningen," aldus Malcolm Smart.

"Een jaar later is er volgens de upgrade slechts één soldaat beschuldigd van een misdrijf: het stelen van een kredietkaart."

De Israëlische onderzoeken werden zonder uitzondering uitgevoerd door legercommandanten en door leden van de militaire politie die onder supervisie stonden van de Militaire Advocaat Generaal. Deze laatste gaf het Israëlische leger juridisch advies over de te volgen tactieken en de keuze van doelen tijdens de operatie "Cast Lead". Claims over de onpartijdigheid en onafhankelijkheid van het onderzoek blijven hierdoor erg ongeloofwaardig.

Het militaire onderzoek sluit de mogelijkheid uit om beslissingen van burgerlijke gezagsdragers te onderzoeken. Zij worden nochtans ook beschuldigd van zware schendingen.

Enkel 'operationele fouten'

Amnesty International eist een effectief en onafhankelijk onderzoek naar deze mensenrechtenschendingen. De recente Israëlische update stelt echter dat er geen reden is om een strafrechterlijk onderzoek te starten naar de incidenten. Het gaat hier nochtans om de aanvallen op de VN infrastructuur, burgers en hun eigendommen, civiele infrastructuur, medische faciliteiten en personee.

Ondanks Amnesty's aanhoudende ongerustheid over het veelvuldig gebruik van witte fosfor in Gaza houdt men in de update vol dat er "geen redenen zijn om disciplinaire acties te ondernemen ivm het gebruik van fosformunitie". Tijdens de operatie "Cast Lead" bombardeerden de Israëlische strijdkrachten nochthans regelmatig residentiële gebieden met  artilleriegranaten die witte fosfor bevatten, met dode en gewonde burgers als resultaat.

Andere Israëlische aanvallen die resulteerden in dode en gewonde burgers worden door de update afgedaan als "operationele fouten". In de update wordt er evenwel toegegeven dat in "sommige gevallen" de Israëlische soldaten hun "rules of engagement" overtraden.

Er zijn geen indicaties dat de Israëlische overheid van plan is om de Palestijnse burgers die slachtoffer werden van "operationele fouten" of van soldaten die hun boekje te buiten gingen te vergoeden voor hun leed.

Onderzoek van Amnesty International naar de operatie "Cast Lead" toonde aan dat de Israëlische strijdkrachten zich schuldig maakten aan roekeloos gedrag en een gebrek aan respect voor het leven en eigendom van burgers. Bovendien bracht het onderzoek aan het licht dat het Israëlisch leger er niet in slaagde om een onderscheid te maken tussen militaire doelen en burgerdoelwitten.

Gedurende de totale duur van het offensief bleef het Israëlische leger tactieken en wapens gebruiken voor een groeiend aantal burgerslachtoffers zorgden. Dit ondanks het feit dat de Israëlische gezagsdragers vanaf de eerste dagen van het offensief wisten dat er dagelijks een aanzienlijk aantal slachtoffers vielen onder de burgerbevolking.

Amnesty International wees de Israëlische autoriteiten op tal van incidenten. Het kreeg echter geen respons op de vraag om opheldering over specifieke incidenten.

Er moet binnenkort een rapport verschijnen van Ban Ki-Moon over de vooruitgang van de interne onderzoeken van Israëli's en Palestijnen naar mensenrechtenschendingen tijdens het offensief. Malcolm Smart stelt dat "dit rapport de onafhankelijkheid en geloofwaardigheid van de onderzoeken moet nagaan, alsook de mate waarin ze overeenkomen met de VN criteria en de internationale normen".

"Tot nog toe lijkt het alsof geen van beide partijen een onderzoek wilt of kan voeren dat aan deze normen voldoet. Indien dit zo blijft is het aan de VN om er voor te zorgen dat de slachtoffers gerechtigheid zien en dat daders verantwoording afleggen voor hun daden. Uiteindelijk moet dan de VN Veiligheidsraad de Gaza kwestie doorverwijzen naar het Internationaal Strafhof. Tegelijkertijd moet de Algemene Vergadering van de VN een fonds in het leven roepen voor de slachtoffers van de illegale oorlogspraktijken tijdens dit offensief."

Achtergrond

De Israëlische overheid kwam slechts enkele dagen voor de deadline met de update op de proppen. Deze deadline werd door de Algemene Vergadering van de VN ingesteld nadat het de aanbevelingen van het Goldstone rapport goedkeurde. Zowel Israëli's als Palestijnen werden verzocht om binnen de drie maanden de vermeende oorlogsmisdaden die door hun eigen strijdkrachten zijn gepleegd te onderzoeken.

De Algemene Vergadering stipuleerde dat deze onderzoeken "de door Goldstone gerapporteerde schendingen van het internationale recht moet onderzoeken op een onafhankelijke, geloofwaardige wijze, conform de internationale normen. Hamas heeft nog geen rapport overgemaakt aan de VN.