Mensenrechtenschendingen in Iran op hoogste peil in 20 jaar
In 20 jaar tijd was het in Iran nooit erger gesteld met de mensenrechten dan vandaag. Dat blijkt uit een nieuw rapport van Amnesty International. Het rapport bericht over de turbulente nasleep van de presidentsverkiezingen in juni.
Said Hassiba Hadj Sahraoui, hoofd van het Amnesty programma voor Noord Afrika en het Midden Oosten, eist "een volledig en onafhankelijk onderzoek van alle folterbeschuldigingen, verkrachtingen en onrechtmatige dodelijke slachtoffers".
"Bovendien moeten militieleden en ambtenaren die schendingen begingen onmiddellijk verantwoordelijk worden gesteld voor hun daden, wat echter in geen enkel geval een executie mag inhouden", vindt Hadj Sahraoui.
Volgens Amnesty moeten twee VN mensenrechtenexperts in het onderzoek naar de schendingen betrokken worden: "Ayatollah Ali Khamenei moet de Iraanse regering aanzetten om twee speciale VN rapporteurs uit te nodigen. Eén gespecialiseerd in foltering en één in willekeurige executies. Dat moet bijdragen aan een grondig en onafhankelijk onderzoek”, vindt Hadj Sahraoui.
"Tot op vandaag", vervolgt Sahraoui, "zijn de Iraanse autoriteiten meer bezig met het toedekken van misdrijven dan met het achterhalen van de waarheid".
Het rapport Iran: Election contested, Repression compounded meldt misbruiken in de periode voor, tijdens en vooral na de verkiezingen in juni 2009. Toen schakelden de autoriteiten de Basij Milities en Revolutionaire Garde in om de massale straatprotesten te onderdrukken.
Amnesty lijst in het rapport getuigenissen op van mensen die opgepakt werden tijdens de protesten. Sommigen onder hen moesten na hun arrestatie gedwongen het land ontvluchten.
Een voormalig in hechtenis genomen man verklaart dat hij 58 dagen in het beruchte Kahrizak dententiecentrum vastzat, in een container. Daarin zaten volgens hem nog minstens 70 andere gevangenen. Pas na 43 dagen kreeg hij de toestemming zijn familie te contacteren. Tijdens ondervragingen werd hem verteld dat zijn zoon ook gevangen genomen was en verkracht zou worden als hij niet ‘bekende’. Daarop sloeg men hem met een knuppel tot hij het bewustzijn verloor.
Amnesty vindt dat de overheid moet tonen dat ze zich niet meer bezondigt aan de misbruiken van afgelopen zomer. Volgens de organisatie moet ze "verzekeren dat het politieoptreden bij protesten volledig volgens de internationale rechtstandaarden verloopt. Daarnaast moeten de Basji milities en andere zwaar gewapende troepen van de straat gehouden worden."
Iedereen die opgepakt of gevangen genomen wordt, moet beschermd worden tegen foltering of andere mishandeling. Gewetensgevangen moeten vrijgelaten worden en mensen die veroordeeld werden na een oneerlijk proces –inclusief de zgn. schijnprocessen op de staatstelevisie– moeten een herkansing krijgen of worden vrijgelaten. Ten slotte wil Amnesty alle veroordelingen tot de doodstraf in andere straffen omgezet zien. Mensen die nog niet berecht werden, moeten een eerlijk proces krijgen.
De laatste drie weken nam het regime meer dan 90 studentenactivisten gevangen. Anderen werden verboden nog te studeren. Met die laatste maatregel tracht men toekomstige demonstraties te voorkomen en studenten te verhinderen hun activiteiten rond mensenrechten en academische vrijheid voort te zetten.
Internationaal onderzoek
De onderzoeken die de Iraanse regering al voerde, bleken vooral opgezet met als doel de verhulling en niet de onthulling van de waarheid. De overheid riep twee comités – een parlementair en een juridisch– in het leven om de turbulente periode na de verkiezingen te onderzoeken. Noch details omtrent het mandaat en de macht van die comités, noch de bevindingen die ze formuleerden werden publiek gemaakt.
Speciale VN rapporteur voor foltering, Manfred Nowak en VN rapporteur van buitengerechtelijke en willekeurige executies Philip Alston, vroegen toestemming om het Iraans grondgebied te betreden en wachten dit moment op het antwoord van de autoriteiten.
"Het is nu aan de autoriteiten op de wijdverbreide mensenrechtenschendingen van na de verkiezingen aan te pakken, op een doorzichtige, open en verantwoorde wijze aan te pakken", aldus Hadj Sahraoui.
Officieël kwamen in de periode na de verkiezingen 36 mensen om het leven. De oppositie spreekt over 70. Minstens 4000 mensen werden toen gearresteerd. 200 daarvan zitten op dit moment nog altijd in de cel. Sommigen overleefden hun hechtenis niet.
