Moedersterfte in Burkina Faso

Volgens cijfers van de Burkinese overheid sterven elk jaar meer dan 2.000 vrouwen aan complicaties tijdens de zwangerschap en de bevalling. In haar rapport Giving Life, Risking Death geeft Amnesty echter aan dat veel van die slachtoffers te vermijden waren als men vrouwen tijdig toegang zou verlenen tot degelijke gezondheidszorg.

"Elke vrouw heeft het recht op leven en het recht op degelijke gezondheidzorg. De overheid zou haar inspanningen ter preventie van moedersterfte moeten verdubbelen," vindt Karen Moeskops, directeur van Amnesty International in Vlaanderen. "Vrouwen in Burkina Faso zijn het slachtoffer van zware discriminatie waardoor zwangerschap of bevalling voor hen een mogelijk dodelijke afloop kent."

Vrouwen in het gedrang

Ondanks de juridische gelijkheid tussen man en vrouw in het land worden de meeste Burkinese vrouwen onderdrukt. Ze hebben weinig of niets te zeggen over het aangewezen tijdstip om een dokter te raadplegen of over het moment waarop ze zich klaar voelen voor een nieuwe zwangerschap. Ook genitale verminking en gedwongen huwelijken blijven een dagelijkse realiteit voor de meisjes van Burkina Faso.

In samenwerking met donororganisaties ontwikkelde de Burkinese overheid ambitieuze plannen die het moedersterftecijfer in sommige delen van het land deed dalen. Toch schieten de plannen vaak tekort door gebrekkige implementatie en een gebrek aan aansprakelijkheid van medisch personeel dat ongestraft blijft voor wanpraktijken zoals het vragen van een onwettige vergoeding.

Armoede als basis

Sleutelfactor in het verhaal van moedersterfte is armoede. Zeker voor erg arme vrouwen op het platteland is gezondheidszorg vaak te duur en liggen gezondheidscentra te ver weg. In 2006 kondigde de Burkinese overheid aan om de zwangerschap- en geboortekosten voor 80 percent te vergoeden. Voor de allerarmste vrouwen is de overheid zelfs bereid de volledige kost te dragen. Jammer genoeg is die maatregel onder de bevolking weinig gekend, waardoor corrupt medisch personeel soms met de subsidies aan de haal gaat. Criteria die aangeven wie voor de subsidies in aanmerking komt, werden nog niet ontwikkeld.

Moeilijke toegang tot gezondheidsvoorzieningen op het platteland, gebrekkige voorraden en medisch materiaal, tekort aan opgeleid personeel en een negatieve of discriminerende houding van gezondheidswerkers vormen eveneens een barrière tot gezondheidzorg voor vrouwen.

"Moedersterfte treft jaarlijks duizenden families van vrouwen, moeders, zussen en dochters," aldus Karen Moeskops. "Zolang vrouwen geen controle hebben over hun eigen lichaam, zullen er elk jaar duizenden vrouwen blijven sterven."

De Burkinese overheid, die het rapport op voorhand kon inkijken, verwelkomt het ‘nauwgezette en belangrijke werk’ van Amnesty, maar benadrukt dat wangedrag bij medisch personeel een geïsoleerd probleem is. Ze herhaalde eveneens haar eerder genomen engagement om het probleem van moedersterfte in het land aan te pakken.

Amnesty International roept de Burkinese overheid op om gezinsplanningdiensten toegankelijker te maken. Gynaecologische zorg moet betaalbaar zijn voor iedereen en gezondheidsfaciliteiten en getraind personeel moeten over heel het Burkinese grondgebied beschikbaar zijn. Ten slotte spoort Amnesty de Burkinese regering aan een toegankelijk verantwoordingsmechanisme op te zetten dat corruptie en wanpraktijken aanpakt. De bevolking moet op de hoogte gebracht worden van het bestaan van dergelijk mechanisme.

Meer informatie

• Actie: Burkina Faso; sterven om leven te geven
• Thema: Moedersterfte
• Livewire Blog: Launch of maternal health care caravan in Burkina Faso
• Engelstalig persbericht Pregnant women in Burkina Faso dying because of discrimination