Moordend moederschap in de VS

Op dat vlak is tot nog toe immers zeer weinig verandering merkbaar. En dit niet alleen in ontwikkelingslanden. Ook in de VS is er werkelijk sprake van een crisis, zo stelt het Amnesty-rapport Deadly Delivery: The maternal health crisis in the USA.

Schrikwekkende statistieken

Het totale bedrag dat gespendeerd wordt aan gezondheidszorg in de VS overstijgt dat van gelijk welk ander land ter wereld. Toch lopen vrouwen er een groter risico te sterven aan zwangerschapsgerelateerde complicaties dan in veertig andere landen. Dagelijks sterven er meer dan twee vrouwen ten gevolge van een zwangerschap. En dat is nog maar het topje van de ijsberg. Het aantal gevallen dat als ‘near miss’ aangeduid wordt, waarbij de vrouw net aan de dood ontsnapt, is met 25 procent gestegen tussen 1998 en 2005.

Een op drie vrouwen krijgt te maken met complicaties die een nadelig effect hebben op haar gezondheid. En hoewel Afro-Amerikaanse vrouwen vier keer meer risico lopen te sterven in het kraambed, zijn de cijfers ook voor blanke vrouwen ontstellend. Moedersterfte-ratio’s verdubbelden van 6,6 doden per 100.000 levende geboorten in 1987 tot 13,3 in 2006.

Onrechtvaardig en ongelijk

Toegang tot gezondheidszorg is afhankelijk van het al dan niet beschikken over een verzekering. Ze is daardoor ook precair en gebonden aan werk, economische status, de staat of stad waar men verblijft, en de medische voorgeschiedenis. Heel wat obstakels verhinderen dat zwangere vrouwen de medische hulp krijgen waar ze recht op hebben. Het federale Medicaid programma probeert tegemoet te komen aan een aantal financiële hindernissen door gezondheidszorg te voorzien voor bepaalde categorieën met een laag inkomen: kinderen, zwangere vrouwen, mindervaliden en ouderen. Vrouwen die niet aan de gestelde inkomensvoorwaarden voldoen, maar evenmin in staat zijn een private verzekering te betalen, evenals immigranten zonder papieren, blijven echter onverzekerd achter.

Bureaucratische procedures, taal, afstand tot medische voorzieningen, het tekort aan professionele hulpverleners én het ontbreken van medische protocollen werken verschillen nog in de hand. Een van de grootste problemen binnen de VS is bovendien het gebrek aan voorzieningen voor gezinsplanning. Zo schieten de autoriteiten zwaar tekort op het vlak van informatie en educatie door ‘onthouding’ als beste of enige strategie tegen zwangerschap te promoten en subsidies te beperken tot staten die deze aanpak hanteren. Daarnaast hebben miljoenen vrouwen geen toegang tot contraceptie.

Obama’s gezondheidsplan

Tijdens de eerste maand van zijn presidentschap trok Barack Obama de Mexico City Policy in, ook bekend als de Global Gag Rule (muilkorf-regel). Deze regel bepaalt dat ngo’s die federale fondsen ontvangen geen abortus mogen uitvoeren of promoten, en zich niet mogen mengen in het publieke debat omtrent abortus. Een uitzondering werd gemaakt voor abortus in geval van verkrachting, incest of wanneer het leven van de vrouw in gevaar is. Door het afsnijden van fondsen aan deze ngo’s waren zij ook niet langer in staat preventie te voeren via het promoten van condooms en andere voorbehoedsmiddelen. Het afschaffen van deze regel kan dus alleen maar toegejuicht worden.

Ook het ambitieuze gezondheidsplan van president Obama, dat in maart van dit jaar werd goedgekeurd, zal ongetwijfeld positieve gevolgen hebben voor zwangere vrouwen. Nochtans blijft er reden voor voorzichtigheid. Het Hyde Amendment, dat bepaalt dat Staten geen federale fondsen mogen aanwenden voor abortus, blijft immers van kracht. Vrouwen die afhankelijk zijn van Medicaid hebben dus geen toegang tot abortus. Ook niet wanneer hun gezondheid ernstig maar niet levensbedreigend in gevaar is. Amnesty International roept op tot een nationaal actieplan voor maternale gezondheidszorg dat een einde maakt aan deze systematische ongelijkheden.