Roma in Roemenië: als vuil behandeld

"Wij zijn zigeuners en daarom luistert niemand naar ons"
Monika, mei 2009

"Over heel Roemenië worden Roma tegen hun wil uit hun huis gezet. Daardoor verliezen ze niet alleen hun huis, maar ook hun bezittingen, sociaal netwerk en toegang tot overheidsdiensten," zegt Lore Van Welden, woordvoerster van Amnesty International Vlaanderen. "Mensen uit hun huis zetten zonder behoorlijke consultatie, tijdige verwittiging en alternatieve huisvesting is een schending van de internationale verplichtingen van Roemenië. De overheid bevestigt met deze onwettige praktijk de discriminatie van Roma in het land."

In haar rapport Treated like waste: Roma homes destroyed, and health at risk, in Romania vertelt Amnesty het verhaal van een grootschalige gedwongen uitzetting in Miercurea Ciuc, een stad in centraal Roemenië. Het verhaal illustreert de barre leefomstandigheden van de Roma.

In 2004 moesten meer dan 100 Roma, inclusief gezinnen met jonge kinderen, op bevel van de lokale autoriteiten een gebouw in het centrum van de stad onder dwang ontruimen. De meeste werden door de overheid ondergebracht in metalen containers aan de rand van de stad naast een waterzuiveringsbedrijf. Andere beslisten zelf te verhuizen naar een terrein naast een vuilnisbelt.

Erszebet vertelt Amnesty over de leefomstandigheden in een metalen container naast het afvalwaterbedrijf. Ze woont er met haar man en negen kinderen. “Het is erg krap. Wanneer het hele gezin wil slapen, passen we er niet in. We kunnen geen bad nemen, we kunnen onszelf niet wassen. Het is hier te klein. We willen niet dat de oudere meisjes een bad nemen in aanwezigheid van hun vader.”

De Roemeense wet verplicht een veiligheidszone van 300 meter rond bedrijven met potentieel toxisch gevaar voor de bevolking. De hutten en krotten van de Roma in Miercurea Ciuc zijn gebouwd binnen de veiligheidszone van 300 meter rond het afvalwaterbedrijf. De Roemeense overheid schendt hier flagrant het recht op gezondheid van de Roma.

Krottenwijkbewoonster Ilana vertelt aan Amnesty: "De huizen zijn doordrongen van die geur. ’s Nachts… beschermen de kinderen hun gezicht met kussens. We kunnen niet eten als die geur er hangt… Ik had nog een kindje dat gestorven is als hij vier maand oud was… Ik wil de rest van mijn kinderen ook niet verliezen."

"De lijdensweg van de Roma-gezinnen duurt nu al zes jaar. Het is hoog tijd dat de lokale autoriteiten behoorlijke huisvesting voorzien in een veilige en gezonde omgeving en in de nabijheid van diensten en faciliteiten," zegt Lore Van Welden

"Er moet dringend iets gebeuren. Gedwongen uitzettingen moeten stoppen en het recht op degelijke huisvesting moet gerespecteerd worden. Dit is de verantwoordelijkheid van de lokale autoriteiten van Miercurea Ciuc."

Aan de Roemeense overheid vraagt Amnesty om het recht op huisvesting op te nemen in de nationale wetgeving.

Achtergrond

Er leven ongeveer 2,2 miljoen Roma in Roemenië, 10 percent van de totale bevolking. Door diepgewortelde discriminatie leeft 75 percent van de Roma in armoede tegenover 24 percent armoede bij de Roemenen. De fysieke gezondheid en de leefomstandigheden van de Roma behoren tot de slechtste van het land.

Sommige Roma hebben permanente huisvesting met een afdwingbare juridische titel, maar vele andere Roma leven in flats, huizen en krotten die door de overheid als tijdelijk en officieus beschouwd worden. Deze bewoners hebben geen enkele titel op hun woonst en zijn daardoor bijzonder kwetsbaar voor uitzettingen.

Gedwongen uitzetting is een schending van de internationale en regionale verplichtingen van Roemenië. Het Internationaal Verdrag inzake Economische, Sociale en Culturele Rechten en Het Europees Verdrag van de Rechten van de Mens bijvoorbeeld vereisen een minimale juridische titel zodat mensen beschermd zijn tegen gedwongen uitzetting en bedreigingen.