Rwanda: vrijheid van meningsuiting onder vuur
Amnesty International veroordeelt met klem de inperking van de vrijheid van meningsuiting in Rwanda in de aanloop naar de presidentsverkiezingen van augustus 2010.
In het kader van een aanhoudende strijd tegen de mensenrechten, heeft de Rwandese immigratiedienst op 24 april 2010 een werkvisum geweigerd aan een onderzoekster van de mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch.
De daadwerkelijke verbanning uit Rwanda van een internationale mensenrechtenorganisatiemedewerker, is een nieuwe signaal dat de situatie van de mensenrechten verergert naar aanloop van de verkiezingen in het land. Terwijl ruimte voor onafhankelijke verslaggeving en debat aan een sneltempo aan banden wordt gelegd, maakt dit recentste voorbeeld deel uit van een patroon van onderdrukking.
Internationale mensenrechtenorganisaties, waaronder Amnesty International en Human Rights Watch, worden de jongste tijd ook in publieke toespraken aangevallen door hooggeplaatste overheidsfunctionarissen. Daarnaast hebben overheidsgezinde media onlangs verschillende artikels en opiniestukken gepubliceerd in een poging om het werk van de organisaties in diskrediet te brengen.
Vrijheid van meningsuiting beperkt
De laatste maanden heeft de overheid verschillende maatregelen genomen om de vrijheid van meningsuiting en vereniging van critici en opposanten in te perken. Op 21 april werd presidentskandidate Victoire Ingabire, voorzitster van de United Democratic Forces partij (FDU-Inkingi), gearresteerd en beschuldigd van genocidaire ideologie, het minimaliseren van de Rwandese genocide, het zaaien van verdeeldheid en samenwerking met een terroristische organisatie. De dag nadien werd ze vrijgelaten, maar het onderzoek tegen Ingabire loopt nog.
Vorige week heeft de High Media Council (HMC) twee kranten laten stilleggen tot na de verkiezingen. De twee dagbladen, Umuseso en Umugizi werden voor zes maanden geschorst. Het HMC haalde aan dat Umuseso de president had beledigd en problemen heeft veroorzaakt in het leger, die tot muiterij kunnen leiden.
Amnesty veroordeelt met kracht de intimidatie van oppositiegroepen, waaronder de Green Party en de Ideal Social Party in februari 2010. Voorgaande Rwandese verkiezingen werden reeds ontsierd door intimidatie en het inperken van de mogelijkheden van oppositieleden om hun activiteiten uit te voeren, wat een directe aanslag is op hun mensenrechten.
Achtergrondinformatie
De Rwandese immigratiedienst annuleerde op 10 maart het werkvisum van Human Rights Watch-onderzoekster, Carina Tertsakian. De autoriteiten spraken van tegenstrijdigheden in haar documenten omtrent de handtekeningen van haar werkgever. Ze haalden ook een fout aan in de datum van het contract, dat per vergissing op oktober 2010 gezet werd i.p.v. op 2009.
Rwanda’s Criminal Investigation Department (CID) dagvaardde Carina Tertsakian twee keer in maart op beschuldiging van valsheid in geschrifte. Op 16 maart diende ze een tweede visumaanvraag in met toegevoegde brieven van het Human Rights Watch-hoofdkantoor om hun authenticiteit te verzekeren.
Op 24 april liet de immigratiedienst Carina Tertsakian weten dat ze niet tevreden zijn met de verklaringen van Human Rights Watch. Ze weigerde om een schriftelijke verklaring te geven en herinnerden Tertsakian eraan dat ze als Brits staatsburger het recht heeft om 90 dagen in het land te verblijven. Die termijn verliep één dag later, op 25 april.
De laatste ontwikkelingen vallen samen met de deadline voor alle internationale ngo’s die gestationeerd zijn in Rwanda, waaronder Human Rights Watch, om een aanvraag in te dienen om hun registratiedocumenten te laten vernieuwen. De oorspronkelijke deadline van 31 maart werd verzet naar 30 april.
De Rwandese overheid heeft een hele voorgeschiedenis wat betreft het hard aanpakken van mensenrechtenactivisten naar aanleiding van verkiezingen. In september 2008 werd Alison Des Forges, toenmalig senior adviseur van Human Rights Watch, de toegang tot het land geweigerd kort voor de verkiezingen. In december 2008 werd ze opnieuw de toegang geweigerd.
